اصطلاح منبع باز یا متن باز (open source) اشاره به چیزی است که بدلیل ساختار قابل دسترس توسط عموم، مردم می‌توانند آنرا تغییر داده و به اشتراک بگذارند. 

پروژه‌ها و محصولات متن باز یا منبع باز به تبادل باز، همکاری مشارکتی، نمونه‌سازی سریع، شفافیت، شایسته سالاری و توسعه جامعه محور (community-oriented development) مشهور شده‌اند. 

نرم افزار متن باز یا منبع باز (open source) چیست؟

نرم افزار متن باز یا منبع باز به نرم افزاری اطلاق می‌شود که کد منبع (source code) آن توسط هر کسی قابل بازبینی، بررسی، ویرایش و توسعه است. یعنی برنامه‌نویسان رایانه می توانند با دستکاری و ایجاد تغییر در بخشی از نرم‌افزار یا برنامه عملکرد آن را تغییر دهند. برنامه‌نویسان رایانه که به کد منبع نرم‌افزار دسترسی دارند، میتوانند اشکالات آنرا رفع و یا ویژگی‌های جدیدی نیز به آن اضافه نمایند تا عملکردی بهتری داشته باشد.

رویکرد برنامه‌نویسی شی‌گرا «از پایین به بالا» (Bottom-Up) است؛ یعنی ابتدا واحدهایی کوچک از برنامه ایجاد می‌شوند و سپس با پیوند این واحدها، واحدهایی بزرگتر و در نهایت شکلی کامل از برنامه به وجود می‌آید. برنامه‌نویسی شی‌گرا در قالب دو مفهوم «کلاس» (Class) و «شی» (Object) ارائه می‌گردد. هر کلاس واحدی از برنامه است که تعدادی داده و عملیات‌ را در خود نگه‌داری می‌کند و هر شی نیز حالتی (State) مشخص از یک کلاس می‌باشد.

پایتون یکی از محبوب ترین و قدرتمندین زبان‌های برنامه‌نویسی به شمار می‌رود. این زبان یک زبان سطح بالا به شمار می‌رود. به این معنی که بسیار به زبان انسان نزدیک است.

به همین علت درک کدهای نوشته شده با پایتون بسیار آسان می‌باشد. به عنوان مثال به عبارت «x زوج است اگر به 2 بخش‌پذیر باشد، وگرنه فرد است» توجه نمایید. اکنون کد همین عبارت را به همین صورت که بیان کردیم در پایتون می‌نویسیم:

(print('x is even' if x%2==0 else 'x is odd' <<<

مشاهده می‌کنید که همه‌ی کد در یک خط نوشته شد و درک آن چقدر آسان است.

1. پایتون یک زبان برنامه‌نویسی رایگان و متن‌باز (open source) است.
2. پایتون یک زبان شی گرا ست. (Objected Oriented)
3. پایتون یک زبان سطح بالا است. به این معنی که به زبان انسان (انگلیسی) بسیار نزدیک است. به همین دلیل کدنویسی با این زبان و درک کدهای آن بسیار راحت می‌باشد.
4. پایتون یک زبان برنامه‌نویسی همه منظوره (General-Purpose) است به این معنی که می‌توان از آن در توسعه طیف گسترده‌ای از انواع برنامه‌ها در حوزه‌های نرم‌افزاری گوناگون بهره برد.
5. پایتون دارای بسته‌هایی قدرتمند به نام کتابخانه‌های استاندارد (Standard Library) در حوزه‌های مختلف از جمله: ریاضی، آمار، رابط گرافیکی، استفاده از قابلیت‌های سیستم‌عامل و ... است که کار برنامه‌نویسی را بسیار راحت کرده‌است. این کتابخانه‌ها با نصب پکیج پایتون نصب می‌شوند.
6. پایتون دارای کتابخانه‌های بسیار بسیار زیاد و قدرتمند دیگری غیر از کتابخانه‌های استاندارد است که بایستی به صورت جداگانه روی پکیج پایتون نصب شوند. کتابخانه‌ی numpy برای محاسبات عددی، scipy برای پردازش‌های علمی، pandas برای تحلیل داده و مدل‌سازی، scikit-learn شبکه‌های عصبی و یادگیری ماشین، PySerial ارتباط درگاه سریال، PyGame ساخت گیم، Django ،Flask ،Bottle ،CherryPy ایجاد وبسایت، opencv, PIL پردازش تصویر، PyGtk ،PyQt واسط گرافیکی کاربر  و بسیاری دیگر... که مدام در حال توسعه هستند و بر تعداد و تنوع آن‌ها نیز افزوده می‌شود را در اختیار برنامه‌نویسان پایتون قرار می‌دهند.
7. ماژولار
8. دستور (syntax) ساده و قابل فهم و خوانایی بالا. در برنامه نویسی با پایتون نیازی به گذاشتن نقطه ویرگول (;) و کروشه ({}) نیست.
9. استفاده‌ی بهینه و خودکار از حافظه
10. قابل حمل بودن (portable). به این معنی که کد موردنظر صرف نظر از اینکه در چه سیستم‌عاملی نوشته و ذخیره شده‌است، در همه‌ی سیستم‌عامل‌ها اجرا می‌شود و نیازی به ایجاد تغییرات در کد نیست.
11. حفظ و نگه داری سورس کدهای (source codes) پایتون بسیار ساده می‌باشد.
12. توسعه پذیری بالا. می‌توان به یک کد سطح پایین یک سری ماژول‌های اضافه کرد و آن کد را برای خود شخص سازی نمود.
13. با زبان برنامه‌نویسی پایتون می‌توان برای هر سیستم‌عاملی مثل ویندوز یا لینوکس و یا مکینتاش برنامه گرافیکی تولید کرد.
14. از زبان پایتون هم میتوان به صورت Script استفاده نمود هم به صورت Byte-Code برای ساخت برنامه های بزرگ
15. توان همبستگی با زبان های C و C++ و COM و ActiveX و CORBA و Java

پایتون یک زبان برنامه‌نویسی همه منظوره (General Purpose Language )، قدرتمند، سطح بالا، شی‌گرا، اسکریپتی، متن‌باز و با یادگیری آسان محسوب می‌شود. این زبان جزء زبان‌های مفسری می‌باشد. پایتون در اوایل سال 1990 توسط Guido Van Rossum در مؤسسه‌ی تحقیقات بین‌المللی ریاضیات و کامپیوتر هلند (CWI) معرفی شد. پایتون نام نوعی مار است، Guido این نام را زمانی که در حال مطالعه‌ی مطالبی در مورد گروه کمدی Monty Python Flying Circus بود، برای زبان برنامه‌نویسی خود انتخاب نمود. او می‌خواست نامی‌ کوتاه، منحصربه‌فرد و تا حدودی مرموز بر روی زبان برنامه‌نویسی خود بگذارد و اعتقاد داشت که نباید برخلاف بعضی از مخترعین، نام خود را بر روی آن بگذارد. فلسفه‌ی ایجاد آن تأکید بر دو هدف اصلی خوانایی بالای برنامه‌های نوشته شده و کوتاهی و بازدهی نسبی بالای آن است.

نحو یا دستور برنامه‌نویسی (syntax) پایتون، نسبت به سایر زبان‌های برنامه‌نویسی ساده بوده و باعث خوانایی و درک آسان‌تر کدها می‌شود. از این رو، این زبان برای اکثر علاقه‌مندان به برنامه‌نویسی به عنوان زبان اول برای یادگیری انتخاب می‌شود.

پایتون از جمله زبان‌های برنامه‌نویسی قدرتمندی است که در زمینه علم داده‌ها، یادگیری ماشینی، خودکارسازی سامانه‌ها، توسعه‌ی وب، واسط‌های برنامه‌نویسی و... به کار گرفته می‌شود و روش بسیار قدرتمند و ساده‌ای را برای کار با ابزارهای مختلف فراهم می‌آورد. این زبان کتابخانه‌ها یا ماژول‌های‌ وسیعی دارد که شامل توابع مختلفی هستند و برای کاربردهای متفاوتی استفاده می‌شوند. برخی از این کتابخانه‌ها با نصب idle پایتون به‌صورت خودکار بر روی سیستم‌عامل نصب می‌شوند که به آن‌ها کتابخانه‌های ‌استاندارد پایتون گفته می‌شود. با استفاده از کتابخانه‌ها، توابع آن‌ها و بسته‌ها (packages) می‌توان برنامه‌هایی به سبک ماژولار (modular) نوشت. به کدهای داخل هر ماژول، بسته‌کد گفته می‌شود. به این معنا که با نوشتن برنامه به این سبک می‌توان از آن در پروژه‌های گوناگون استفاده نمود و با توسعه‌ی آن، دیگران نیز می‌توانند از این بسته‌کد به راحتی در انجام پروژه‌های خود استفاده نمایند یا برای یک پروژه‌ی خاص آن را گسترش دهند. ایمپورت (import) و اکسپورت (export) کردن این ماژول‌ها نیز کار آسانی است.

گوگل» (Google)، «یوتیوب» (Youtube)، «فیس‌بوک» (Facebook)، «ناسا» (NASA)، «دراپ‌باکس» (Dropbox)، «یاهو» (Yahoo)، «موزیلا» (Mozilla)، «کورا» (Quora)، «اینستاگرام» (Instagram)، «ردیت» (Reddit) و IBM تنها برخی از نام‌های بزرگ فناوری به شمار می‌آیند که از پایتون به طور گسترده برای اهداف گوناگون استفاده می‌کنند.